Om in aanmerking te komen voor niveau 4 heeft Van Dorp installaties o.a. haar scope 3 emissies in beeld gebracht en hiervan ketenanalyses opgesteld. Scope 3 omvat de overige indirecte emissies van bronnen als woon/werkverkeer, leveranciers, elektriciteitsverbruik op projectlocaties, waterverbruik, afval en papierverbruik.

 De maatregelen die genomen zijn en worden om de CO2 emissie voor scope 1, 2 en 3 te reduceren zijn verwoord in het energiezorgplan versie 2.0. Van Dorp installaties wil binnen 5 jaar haar CO2 emissie voor alle scopes samen met ca. 17% reduceren.

De interim huisvesting van Woon-, zorg- en behandelcentrum Innersdijk in Ten Boer is donderdag 5 april officieel geopend. Voormalig directeur Langdurige Zorg van het Ministerie van VWS, drs. I. van Bennekom-Stompedissel MHA, heeft door middel van een opblaasbare campagnefles met heliumballonnen de officiële openingshandeling verricht.

Woon-, zorg en behandelcentrum Innersdijk is sinds december 2011 gevestigd in een interim locatie in Ten Boer. De omvangrijke tijdelijke huisvesting is door Wagenbouw gerealiseerd. In de loop van 2015 zal Innersdijk weer terug komen in de Groningse wijk Beijum. Daar verrijst de komende jaren een modern en multifunctioneel woon-, zorg- en behandelcentrum. Zodra de nieuwbouw van Innersdijk in Beijum klaar is, kan de interim huisvesting snel gedemonteerd en ergens anders opgebouwd worden.

In de interim huisvesting van Innersdijk van ruim 12.000 m2 is plaats voor circa 180 cliënten verdeeld over de afdelingen revalidatie, somatische zorg, psychogeriatrische zorg en palliatieve zorg. Uniek is dat elke cliënt een eigen zit/slaapkamer heeft. Op de revalidatieafdelingen hebben cliënten daarnaast een eigen badkamer. De huisvesting is ruim opgezet met onder meer royale kamers, een mooie Brasserie, kantoren, ruimte voor de behandeldienst en grote binnentuinen.

Korte terugblik

Het plan voor Innersdijk is in één ontwerpweekend tot stand gekomen. Gedurende deze dagen is er dag en nacht doorgewerkt met 17 mensen die allen één doel voor ogen hebben; het creëren van een plan voor Innersdijk waarin welzijn, prettig wonen en een goede werkomgeving voorop staan. De 17 mensen zijn de leden van de projecten stuurgroep van Zorggroep Groningen en afgevaardigden van Coresta, Wagenbouw en Roos & Ros Architecten. Daarnaast heeft de volledige medewerking van de gemeente Ten Boer en de gemeente Groningen geleid tot het behalen van de deadline. Voor een bouwvergunning staat een maximale behandelperiode van 32 weken. Het is voor dit project echter door perfecte medewerking van de gemeente gelukt om dit binnen 9 weken voor elkaar te krijgen. Een uitstekend voorbeeld van een sterk staaltje samenwerking!

Bij een grootschalig project als deze is het belangrijk de omwonenden goed te informeren. Daarom zijn in februari 2011 alle plannen gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor omwonenden en overige geïnteresseerden vanuit de gemeente Ten Boer. Tijdens deze bijeenkomst waren circa 100 mensen aanwezig. De betrokkenheid van de gemeente en haar inwoners is dan ook groot te noemen.

Wagenbouw is zijn in maart 2011 begonnen met de productie van maar liefst 663 units. Tot september hebben vrachtwagens af en aan gereden om alle units naar Ten Boer te transporteren.
Op 22 juni 2011 is door Tietsjannie Hamstra met een ludieke actie het startsignaal gegeven voor de realisatie van Innersdijk in Ten Boer. Het plaatsen van de units verliep vervolgens voorspoedig. Na het plaatsen van de units werd er gestart met de afwerking. In augustus werd de laatste hand gelegd aan het definitief maken van het ontwerp voor de Brasserie. In september werd de gevel van de hoofdingang sierlijk bekleed met hout. Met deze statige entree kreeg het gebouw een eigen en herkenbaar gezicht. Sinds de zomer liepen er dagelijks zo’n 80 mensen rond op de bouwplaats om de huisvesting op tijd te kunnen opleveren. In december was het zover en konden de bewoners volgens planning verhuizen naar het nieuwe woon-, zorg- en behandelcentrum Innersdijk.

Bij medische apparatuur is naast de onderhoudsfase ook de gebruiksfase van groot belang. Misschien moet dus niet de apparatuur gestickerd worden om de status aan te geven, maar moet de bekwaamheid van de gebruikers om met die apparatuur ook worden gedocumenteerd, vindt Wibaz-voorzitter Loek Zwarekant. Hij is van mening dat Wibaz en de instrumentele diensten een bijdrage kunnen leveren op dit gebied. Wibaz zoekt dan ook graag de samenwerking met andere partijen om hierin tot kwaliteitsverbetering te kunnen komen.

Ziekenhuizen kampen met een steeds groter wordende regeldruk. Ze hebben te maken met normeringen en richtlijnen, maar de interpretatie ervan is soms lastig. ‘Voor zover die normeringen en richtlijnen betrekking hebben op medische apparatuur of daarmee raakvlakken hebben, vinden wij het als Wibaz onze taak om onze expertise in te zetten om een zo praktisch mogelijke vertaling van die documenten te bieden, omdat we daarmee een bijdrage kunnen leveren aan de veiligheid van gebruik van medische technologie’, zegt Loek Zwarekant, voorzitter van de Werkgroep Instrumentatie Beheer Academische Ziekenhuizen (Wibaz). Een sprekend voorbeeld van zo’n naar de praktijk vertaald document is dat over medische ruimten en apparatuur. Het beschrijft wat op dit punt belangrijk is in welke ruimten, en hoe het bijvoorbeeld zit met koppelingen van apparatuur. ‘Dit document is via onze site al 20.000 keer gedownload’, zegt Zwarekant. ‘Ook de door ons mede opgestelde standaard serviceovereenkomst en ons Micado-document over minimaal invasief instrumentarium weten hun weg naar de lezers te vinden. Het ontstaan van dit laatste document was een direct gevolg van een onderzoek dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg in 2007 hield naar minimaal invasieve chirurgie. Wij wilden duidelijkheid bieden over de controle en het beheer van dat instrumentarium en de Inspectie gebruikt ons document nu bij de toetsing en handhaving op dit gebied. Logisch ook, want ze ziet het liefst dat ontbrekende richtlijnen door het veld zelf worden ontwikkeld en ook door dat veld worden gedragen.’

Integrale benadering nodig

De laatste jaren bestaat binnen de ziekenhuizen veel aandacht voor de kwaliteitsborging van medische technologie. Zwarekant: ‘De focus heeft hierbij heel sterk op de instrumentele dienst gelegen en dit is natuurlijk ook een relevante partij in dit verband, maar medische technologie vraagt om een integrale benadering. De levensloop van een medisch apparaat kent vele schakels die bepalend zijn voor de kwaliteit en die worden niet altijd voldoende belicht. De gebruiksfase van die apparatuur krijgt bijvoorbeeld vaak minder aandacht dan de onderhoudsfase. Met een stevige discussie over schijnveiligheid die zelfs de landelijke media heeft gehaald tot gevolg.’

En als dat gebeurt, is het ook een onderwerp dat Wibaz direct aan de orde stelt. Tijdens het onlangs gevierde veertigjarig jubileum van de vereniging, kwamen een anesthesioloog en een chirurg aan het woord, die allebei stelden dat heel sterk wordt gefocust op de verantwoordelijkheid van de instrumentele dienst en dat er meer aandacht moet komen voor de bevoegd- en bekwaamheden van de gebruikers van medische apparatuur. ‘Je moet inderdaad niet alleen blijven focussen op onderhoud’, zegt Zwarekant. ‘Of anders gezegd: die onderhoudssticker moet niet alleen op het apparaat zitten, maar ook op het voorhoofd van de gebruiker ervan. Als nieuwe apparatuur in een ziekenhuis binnenkomt, wordt doorgaans wel in samenspraak tussen de gebruikers, de instrumentele dienst en de leverancier een instructieprogramma opgezet, maar dit is dan vaak veel te vrijblijvend. Dan wordt niet altijd op naam vastgelegd wie van die instructie gebruik heeft gemaakt, of gebruikers lopen na een paar minuten weg van de instructie omdat hun pieper gaat.’

Structuur aanbrengen

Is de instrumentele dienst de partij die een sturende rol kan spelen om dit instructieproces te optimaliseren? ‘We worden in ieder geval wel gezien als een partij die daarin een rol kan spelen’, zegt Zwarekant. ‘Al worden we vaak ook wel gezien als de technisch beheerders, en dan wordt daarbij gezegd dat het gebruik en de instructie de verantwoordelijkheid van de afdeling zelf zijn. Toch is het verstandig om de instrumentele dienst een grotere rol te laten spelen. We kennen niet alleen de techniek van het apparaat, maar ook de applicatie en het gebruik ervan in het ziekenhuis. Sommige medici leunen daarvoor ook op de instrumentele dienst. Maar het gaat niet altijd goed. Verpleegkundige opleidingen, direct verbonden aan een ziekenhuis, zijn soms niet geheel up to date als het gaat om de in gebruik zijnde apparatuur. Nog te vaak vindt instructie niet gestructureerd plaats en wordt niet bijgehouden wie wanneer welke instructie heeft gevolgd. E-learning en een daaraan verbonden digitaal portfolio zou voor een deel een oplossing kunnen bieden om de nu bestaande problemen op instructiegebied op te lossen. Daarvan wordt in relatie tot medische apparatuur nog te weinig gebruik gemaakt.’

In ieder geval heeft inmiddels wel ieder ziekenhuis zijn medische apparatuur geïnventariseerd op risicoklasse. Dit biedt mogelijkheden om de aandacht voor de instructie in eerste instantie te focussen op de hoogrisico apparatuur. ‘Dit mag dan niet beperkt blijven tot e-learning alleen’, zegt Zwarekant. ‘Hierbij is ook systematische persoonlijke opleiding nodig, waarbij een dossier per gebruiker moet worden bijgehouden. Gelukkig gebeurt dit ook al meer en is zelfs al sprake van bundeling van ziekenhuizen die samen uitzoeken hoe ze dit proces het best kunnen vormgeven. Landelijke eenheid is niet per se nodig, al zou het wel handig zijn als kan worden gekomen tot een bibliotheek van instructiemodules. En bedrijven die e-learning modules aanbieden voor specifieke apparaten werken al samen met ziekenhuizen om modules te ontwikkelen.’

Ook in samenwerking slagvaardig blijven

Onlangs ontwikkelde de Nederlandse Federatie van Universitaire medisch centra (NFU) de BROK-cursus. Deze afkorting staat voor Basiscursus Regelgeving en Organisatie Klinisch onderzoekers. Deze cursus geeft onderzoekers inzicht in de rol die medische technologie speelt in onderzoek dat ze willen verrichten. ‘Ze weten bijvoorbeeld vaak niets van regelgeving rond bijvoorbeeld CE’, legt Zwarekant uit. Daarom heeft Wibaz nu bijvoorbeeld een CE-module ontwikkeld die in die BROK-cursus kan worden geschoven. Dit zal in het eerste kwartaal van 2012 gebeuren. Wat het voor ons relatief gemakkelijk maakt om zulke dingen te doen, is dat we een kleine en slagvaardige club zijn: acht ziekenhuizen, zestien mensen. We proberen zonder de slagvaardigheid uit het oog te verliezen meer structureel samen te werken met andere partijen binnen de medische technologie, zoals de Vereniging van Ziekenhuis Instrumentatietechnici en de Nederlandse Vereniging van Klinisch Fysici. Inmiddels heeft dit geleid tot de koepel medische technologie. Daarnaast wordt op projectbasis samengewerkt met andere disciplines, zoals de deskundigen steriele medische hulpmiddelen. Op dit moment buigen Wibaz en de VZI zich over een mogelijk hechtere samenwerking in de toekomst. Zwarekant: ‘Daar waar we elkaars expertise kunnen bundelen, moeten we dat niet nalaten.’

Met de industrie heeft Wibaz als werkgroep niet zoveel contacten. In hun dagelijkse werk hebben de leden uiteraard wel veel contact met de leveranciers. Onlangs hebben Zwarekant en Luc Knaven van FHI nader kennis met elkaar gemaakt. ‘Wij kijken wat genuanceerder dan zij naar de vraag of de levensduur van medische technologie wel of niet moet worden verlaagd van tien naar zeven jaar’, zegt Zwarekant. ‘Je kunt die termijn niet algemeen op X jaar stellen. Soms moet die termijn korter zijn, maar een microscoop kan best twintig jaar mee zolang de functionaliteit nog aan de wensen van de gebruiker voldoet en de instrumentele dienst het onderhoud kan borgen. Maar FHI en Wibaz kunnen natuurlijk wel degelijk wat aan elkaar hebben. We hebben bijvoorbeeld samengewerkt aan de standaard serviceovereenkomst. En FHI is ook nuttig voor ons als het aankomt op het uitwisselen van gegevens over apparatuur en het goed opleiden van onze mensen. Er is in het algemeen meer sprake van openheid tussen fabrikanten/leveranciers en instrumentele diensten als het gaat om uitwisseling van technische informatie ten behoeve van het onderhoud van apparatuur. Hoewel het onderhoudsvoorschrift van de fabrikant leidend is bij het vaststellen van het onderhoudsregime, kan een instrumentele dienst soms besluiten hiervan af te wijken. In dat geval dient wel aantoonbaar te zijn dat het onderhoud op een verantwoord niveau geschiedt. Verder kan een fabrikant/leverancier zijn voordeel doen met de onderhoudservaringen van de instrumentele dienst. We zijn dus zeker dichter bij elkaar komen te staan dan pakweg vijf jaar geleden.’

Tekst: Frank van Wijck

Bij de eerste kennismaking van Huis ter Leede op internet

( www.huisterleede.nl) valt op dat de website een verzorgde indruk maakt. De site verstrekt de nodige informatie om de bezoeker een goed beeld te laten vormen van de zorg- en dienstverlening die Huis ter Leede biedt. Blikvanger op de website is foto linksonder van een imposante woontoren. Een beeld dat wij niet direct voor ogen hadden bij een woon- en zorgcentrum in Leerdam.

Huis ter Leede is gesitueerd aan een parkeerterrein waar we ook andere wooncentra zien. Onder meer de woontoren van d website die de naam Rondas draagt en die via een gang verbonden is met Huis ter Leede. Tegenover Huis ter Leede is een grote supermarkt gevestigd. Handig. Parkeren op het moment dat wij Huis ter Leede (op een woensdag om 15.00 uur) bezoeken levert geen problemen op. Er is voldoende parkeergelegenheid. De bereikbaarheid van de ingang is goed. Ook voor minder mobiele mensen.

Onbekend gezicht

In het halletje tussen de twee voordeuren is een raam van waaruit de receptiemedewerkster in de centrale hal ons kan zien. Het is bij de receptie echter te druk zodat ze ons niet opmerkt. In de hal is het een levendig geheel. We zien mensen bij de kapper, een winkeltje waar bewoners boodschappen doen, enkele wachtende mensen bij een (antieke?) kast waarnaast een fraaie fauteuil staat. Bij de lift staan de nodige mensen te wachten. Tussen deze levendigheid in de tamelijk kleine hal, zoeken we onze weg in de goed verlichte gang naar het restaurant. De lichte kleur van de vloertegels draagt bij aan het goede zicht. We merken een display met allerlei informatieve brochures op, en enkele displays met wenskaarten. Bij de toegangsdeur waar we aan de rechterkant, behalve een soeplijst voor de hele maand en op een mooie staander het weekmenu gepresenteerd zien, een goed verzorgd zeeaquarium aantreffen, worden we aangesproken door een mevrouw die door haar kleding direct is te herkennen als medewerkster van Huis ter Leede. Ze vraagt of ze ons kan helpen. Ze had ons direct bij de ingang opgemerkt. “Een onbekend gezicht”. Na uitleg van de reden van ons bezoek, heet ze ons van harte welkom, biedt koffie aan en komt later vragen of we misschien trek hebben in een worstenbroodje. Ze verontschuldigt zich voor de rommeligheid in het restaurant, dit is vanwege de voorbereiding van een activiteit. Overigens vonden wij het restaurant bepaald niet rommelig.

Bij binnenkomst in het restaurant valt meteen de gezellige sfeer van de ruimte op. Het is een zonnige middag en via de ramen komt het daglicht prachtig het restaurant binnen. Door de vele ramen is er een goed contact met de omgeving. Direct om het restaurant is veel groen en een gracht te zien. Een terras biedt de mogelijkheid om buiten van de mooie omgeving te genieten. 

Op het moment dat wij Huis ter Leede bezoeken zijn er geen bewoners of bezoekers in het restaurant. We treffen alleen enkele medewerksters aan, die hartelijk groeten. Er staan volop tafels en stoelen, de ruimte daartussen lijkt voldoende om ook voor rolstoelgebruikers makkelijk te manoeuvreren.

Knus

In het restaurant is veel hout verwerkt. Op de vloer zien we parket dat nog redelijk nieuw lijkt. Dat geldt ook voor de kroonluchters, de daglichtlampen in het plafond en het buffet, waar een groot assortiment wordt geserveerd. De ruimte zelf en het meubilair is gedateerd. Desondanks komt de ruimte aangenaam over. Het meubilair met onder andere rode (kunst)lederen stoelen mag dan niet meer van deze tijd zijn, het is wel comfortabel. De gekleurde kleedjes op de grijze tafelbladen in combinatie met het bloemetje fleuren het geheel aardig op. De aftimmering met schrootjes boven de zitjes aan de raamzijde geeft iets knus, waarschijnlijk zal elke designer anno 2012 hiervan gruwen. Grote planten op de vloer en hangplanten aan de steunpilaren dragen bij aan de aangename sfeer. Dat geldt ook voor de manier waarop voorwerpen zoals een klok, een schilderij en een afscheiding zijn gebruikt. Het restaurant van Huis ter Leede is geen grand café maar veel meer een grote huiskamer. Dat bedoelen we als een compliment.

In de hal zien we later dat medewerksters bewoners bij de lift behulpzaam zijn of gewoon een praatje maken. De sfeer is ongedwongen, ontspannen. De medewerksters komen uitermate vriendelijk over.

Conclusie

De eerste indruk is dat de accommodatie van Huis ter Leede die wij hebben gezien niet op  alle fronten van deze tijd is. Er is echter sprake van een aantal basiswaarden zoals de lichtinval in het restaurant, het contact met de omgeving, de hartelijke wijze  manier waarop medewerkers je bejegenen en de “menselijke maat” waarmee het restaurant is ingericht, dat het totaalbeeld positief is. 

Eerder verschenen in deze serie:

Ter Reede In Vlissingen

Lemborgh in Sittard

Dommelhoef in Eindhoven

Malderburch in Malden