Boven – Header
Boven – Header

Bloedtest voor Alzheimer identificeert ziekte jaren voor symptonen verschijnen

Jaren voordat de symptomen van de ziekte van Alzheimer zich manifesteren, beginnen de hersenen te veranderen en neuronen worden langzaam afgebroken. Wetenschappers van het Duitse Centrum voor Neurodegeneratieve Ziekten (DZNE), het Hertie Instituut voor Klinisch Hersenonderzoek (HIH) en het Universitair Ziekenhuis Tübingen tonen nu aan dat een eiwit in het bloed kan worden gebruikt om de progressie van de ziekte nauwkeurig te volgen lang voordat de eerste klinische verschijnselen verschijnen. Deze bloedmarker biedt nieuwe mogelijkheden voor het testen van therapieën. De studie werd uitgevoerd in samenwerking met een internationaal onderzoeksteam en gepubliceerd in het tijdschrift “Nature Medicine”.

“Het feit dat er nog steeds geen effectieve behandeling voor de ziekte van Alzheimer is, is gedeeltelijk omdat de huidige therapieën veel te laat van start gaan”, zegt Mathias Jucker, een senior onderzoeker op de site van Tübingen in Dzne en bij de HIH. Hij leidde het huidige onderzoek. Om betere behandelingen te ontwikkelen, hebben wetenschappers daarom betrouwbare methoden nodig om het beloop van de ziekte te volgen en te voorspellen voordat symptomen zoals geheugenveranderingen optreden. Een bloedtest is hier beter geschikt dan bijvoorbeeld dure hersenscans.

Onlangs was er enige vooruitgang in de ontwikkeling van dergelijke bloedonderzoeken. De meeste van hen zijn gebaseerd op zogenaamde amyloïde eiwitten. Bij de ziekte van Alzheimer stapelen amyloïde eiwitten zich op in de hersenen en komen ook in het bloed voor. Jucker en zijn collega’s gaan echter anders te werk. “Onze bloedtest kijkt niet naar het amyloïde, maar naar wat het in de hersenen doet, namelijk neurodegeneratie. Met andere woorden, we kijken naar de dood van neuronen, “zegt Jucker.

Sporen in de bloedbaan

Wanneer hersencellen afsterven, kunnen hun overblijfselen worden gedetecteerd in het bloed. “Normaal gesproken worden dergelijke eiwitten echter snel afgebroken in het bloed en zijn daarom niet erg geschikt als markers voor een neurodegeneratieve aandoening”, legt Jucker uit. “Een uitzondering is echter een klein stukje zogenaamd neurofilament dat verrassend resistent is tegen deze degradatie.” De bloedtest van Jucker en collega’s is gebaseerd op dit eiwit. In de huidige studie tonen de wetenschappers aan dat neurofilament zich in het bloed verzamelt lang voor het begin van klinische symptomen (dat wil zeggen reeds tijdens de zogenaamde preklinische fase) en dat het zeer gevoelig het verloop van de ziekte weerspiegelt en voorspellingen over toekomstige ontwikkelingen mogelijk maakt.

De studie is gebaseerd op gegevens en steekproeven van 405 personen die werden geanalyseerd in een internationale onderzoekssamenwerking: het “Dominantly Inherited Alzheimer Network” (DIAN). Naast de DZNE zijn ook de HIH en het Universitair Ziekenhuis Tübingen, de Washington University School of Medicine in St. Louis (VS) en andere instellingen over de hele wereld bij betrokken. Dit netwerk onderzoekt gezinnen waarin de ziekte van Alzheimer al op middelbare leeftijd voorkomt als gevolg van bepaalde genvariaties. Genetische analyses laten zeer nauwkeurige voorspellingen toe over of en wanneer een familielid dementie zal ontwikkelen.

Omens van dementie

Jucker en zijn collega’s hebben de ontwikkeling van de concentratie van neurofilamenten bij deze personen van jaar tot jaar gevolgd. Tot 16 jaar vóór het berekende begin van dementiesymptomen waren er merkbare veranderingen in het bloed. “Het is niet de absolute neurofilamentconcentratie, maar de temporele evolutie ervan, die zinvol is en voorspellingen over de toekomstige progressie van de ziekte mogelijk maakt,” zegt Jucker. In feite toonden de wetenschappers in verder onderzoek aan dat veranderingen in de concentratie van neurofilamenten zeer nauwkeurig neuronale degradatie weerspiegelen en voorspellingen mogelijk maken over hoe hersenschade zich zal ontwikkelen. “We waren in staat om verlies van hersenmassa en cognitieve veranderingen te voorspellen die zich twee jaar later daadwerkelijk hebben voorgedaan”, zegt Jucker.

Hoewel bleek dat de mate van verandering in de concentratie van neurofilamenten nauw verband hield met hersenafbraak, was de correlatie met de depositie van toxische amyloïde-eiwitten veel minder uitgesproken. Dit ondersteunt de aanname dat hoewel amyloïde-eiwitten ziektetriggers zijn, neuronale afbraak onafhankelijk plaatsvindt.

Een hulpmiddel voor therapieonderzoek

Neurofilamenten hopen zich niet alleen op in het bloed van Alzheimer, maar ook in de loop van andere neurodegeneratieve aandoeningen. Aldus is de test slechts voorwaardelijk geschikt voor het diagnosticeren van de ziekte van Alzheimer. “De test geeft echter nauwkeurig het verloop van de ziekte weer en is daarom een ​​krachtig instrument voor het onderzoeken van nieuwe Alzheimer-therapieën in klinische onderzoeken,” zegt Jucker.

Deze tekst is vertaal mbv Google Translate

Bron: German Center for Neurodegenerative Diseases  & Hertie Institute for Clinical Brain Research & University Hospital Tübingen

FMT Gezondheidszorg Nieuwsbrief

U wilt op de hoogte blijven van de technologie, wetenschap en innovatieve huisvesting in de zorg. Abonneer u daarom nu gratis op de elektronische nieuwsbrief van FMT Gezondheidszorg.
Name
Email
Secure and Spam free...