Boven – Header
Boven – Header

‘Half levende vaas’ TU/e prikkelt fantasie over toekomstige kunstorganen

Een bijzondere samenwerking tussen een kunstenaar en wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven heeft geleid tot een uniek, fantasie prikkelend kunstobject: een ‘half levend vaasje’. Naar een idee van kunstenaar Hongjie Yang lieten TU/e-onderzoekers Patricia Dankers en Dan Jing Wu levende, menselijke cellen groeien op 3D-geprinte plastic mallen in de vorm van een vaasje. Het project is recent tentoongesteld in het wereldberoemde museum Centre Georges Pompidou in Parijs. De drie vaasjes tonen een intrigerend beeld van de huidige vooruitgang in de regeneratieve geneeskunde die op den duur moet leiden naar het met slimme materialen kweken van volledige organen. Daarnaast prikkelen ze bezoekers met het idee dat de grens tussen levende en niet-levende materialen aan het vervagen is.

Dat je menselijke cellen buiten het lichaam kunt laten leven en laten groeien is inmiddels ruim 60 jaar mogelijk. Niet dat het eenvoudig is, want in deze ‘vreemde omgeving’ gedragen cellen zich totaal anders. Echter, na decennia van onderzoek lukt het steeds beter om cellen te laten groeien op complexe driedimensionale structuren, die bijvoorbeeld met een 3D-printtechniek geproduceerd zijn. De grote belofte hiervan is om beschadigd of ziek weefsel bij patiënten te kunnen herstellen of vervangen, een tak in de wetenschap die bekend staat als de regeneratieve geneeskunde.

De drie vaasjes in dit kunstproject zijn gemaakt door TU/e-hoogleraar Patricia Dankers en promovenda Dan Jing Wu, die zich in hun onderzoek richten op de ontwikkeling van nieuwe biomaterialen om het herstel van weefsels te sturen. De cellen voor de vaasjes zijn in het lab van Dankers aan de TU Eindhoven gekweekt en blauw gekleurd, waardoor ze een ‘Delftsblauw’ uiterlijk kregen. “Het project biedt ons een unieke kans om het onderzoek wat we doen op een andere manier met het brede publiek te delen. Het laat de vooruitgang in dit onderzoeksveld zien en geeft een prikkelend beeld van de toekomst.”, aldus Dankers. “Door intelligente, responsieve materialen te ontwikkelen hopen we in de toekomst gehele organen te kunnen maken, zoals bijvoorbeeld een kloppend hart”, zegt Wu.

Nieuwe, ongemakkelijke grens

Het artistieke plan voor het maken van zulke vaasjes komt van kunstenaar Hongjie Yang, die is gebiologeerd door het idee dat menselijke cellen in deze nieuwe hoedanigheid gebruikt worden. “Met het maken van nieuwe objecten uit eigen menselijk materiaal bereiken we een nieuwe, ongemakkelijke grens. Is zo’n object dan levend of niet-levend?”, aldus Yang. Hij werkt al langer aan kunstobjecten die de komst van zulke ‘half-menselijke’ objecten kenbaar maken. Een vaasje dat deels is opgebouwd uit gekweekte, menselijke cellen vormt de laatste toevoeging hieraan.

Tentoonstelling in ParijsHet project was onderdeel van een nieuwe tentoonstelling over de vele, nieuwe vormen van kunstmatig leven in het Centre Georges Pompidou in Parijs, één van ’s werelds topmusea voor moderne kunst.  Uiteindelijk werden in het museum niet de échte vaasjes getoond, maar replica’s. ‘We denken echter dat het idee alleen al prikkelend genoeg is om bezoekers aan het denken te zetten over de ethische kant van regeneratieve geneeskunde’, aldus Danker.TU/e-hoogleraar Patricia Dankers is tevens lid van de Jonge Akademie van de KNAW, een platform van jonge topwetenschappers dat zich inzet om wetenschap uit te dragen naar de maatschappij. Dan Jing Wu is één van de Faces of Sciences van de KNAW; aan de hand van filmpjes, blogs en artikelen geeft ze een kijkje in het leven als onderzoeker. Hongjie Yang is een conceptueel ontwerper.Fotobijschrift (uitgelicht): Van links naar rechts: Hongje Yang, Dan Jing Wu en Patricia Dankers. Foto: Pixelie

Fotobijschrift: De onderzoekers maakten drie verschillende versies van de vaasjes. Foto: Ronald Smits

 

 

FMT Gezondheidszorg Nieuwsbrief

U wilt op de hoogte blijven van de technologie, wetenschap en innovatieve huisvesting in de zorg. Abonneer u daarom nu gratis op de elektronische nieuwsbrief van FMT Gezondheidszorg.
Name
Email
Secure and Spam free...